Đậu vn trắng mt, bổ v giải độc

Đậu vn trắng.
 
Đậu vn trắng l cy trồng lu đời v phổ biến ở nước ta từ đồng bằng, trung du đến miền ni. Nhn dn trồng đậu vn trắng xen với ng để khi ng được thu hoạch th thn cy ng lc ny l gi để cho đậu vn trắng leo.

Đ l một nguồn nguyn liệu c gi trị dinh dưỡng cao. Hạt đậu vn trắng chứa 22,7% protid trong đ c cc acid amin như arginin, lysin, tryptophan, tyrosin; 57% tinh bột; 1,8% chất bo; cc vitamin A, B1, B2, C; đường, cc men tiu ha.

Bộ phận dng lm thuốc chủ yếu của đậu vn trắng l hạt, thu hi vo thng 8-10, lc trời kh ro ở quả chn gi, vỏ ngoi c mu vng, đem về, bc vỏ lấy hạt, phơi hoặc sấy kh. Hạt tốt phải to, mẩy, hnh trứng trn, mu trắng nhạt hoặc vng ng, nhẵn hơi bng, c khi c chấm đen, ở mp hạt c u lồi mu trắng; chất cứng chắc; khng dng hạt mu ta (đậu vn ta). Khi dng, để uống hoặc sao qua, sao vng.

Trong y học cổ truyền v kinh nghiệm dn gian, hạt đậu vn trắng, tn thuốc l bạch biển đậu hay bạch đậu, c vị ngọt, hơi tanh, mi thơm dịu (khi sao), tnh hơi n, c tc dụng mt, thanh nhiệt, bổ dưỡng, giải độc, trừ thấp.

Thuốc mt

Hạt đậu vn trắng 20g, sao; l hương nhu 16g; vỏ thn cy hậu phc 12g; sắc với 400ml nước cn 100ml, uống lm hai lần trong ngy. Chữa cảm sốt, nn mửa, đầy bụng, tiu chảy.

Hạt đậu vn trắng, vỏ quả dưa hấu, thn rễ cy trc diệp sm, l sen, lượng mỗi thứ 12g, cắt nhỏ, phơi kh, sắc uống ngy một thang. Chữa cơ thể nng hầm hập, nhức đầu, kh cổ, bứt rứt, kh ngủ.

Thuốc bổ (đặc biệt tốt cho trẻ em)

Hạt đậu vn trắng, dĩ, hoi sơn, hạt sen, đảng sm, mỗi 100g; nhục đậu khấu, mạch nha, mỗi vị 30g; sa nhn, trần b, mỗi vị 20g. Tất cả thi nhỏ, phơi kh, tn ry thnh bột mịn, trộn với mật ong lm thnh dạng cốm hoặc vin. Ngy uống 2 lần, mỗi lần 8-10g. Chữa cam tch trẻ em, gầy cm, xanh xao, biếng ăn, rối loạn tiu ha ko di, tiu chảy thất thường.

Hạt đậu vn trắng, dĩ, gạo nếp, mỗi vị 100g; dầu gấc 10ml; sir vừa đủ. Ba loại hạt sao vng, tn nhỏ, ry bột mịn, rồi nho với dầu gấc v sir để thnh một khối bột dẻo, khng dnh tay. Đem cn mỏng, cắt thnh từng bnh, sấy kh. Ngy dng 25-50g chia lm 3 lần, uống trước bữa ăn.

Thuốc bổ dưỡng trẻ em, c thể thay cho vin đa sinh tố (poly vitamin).

Hạt đậu vn trắng (sao), sơn tra, mạch nha, thần khc, đương quy, phục linh, mỗi vị 45g; hoi sơn (sao) 60g; bạch truật (sao), trần b, sử qun tử, mỗi vị 20g; hong lin, cam thảo, mỗi vị 10g. Tất cả phơi kh, tn bột, ry mịn, trộn với mật lm vin bằng hạt đỗ xanh. Ngy uống 2-3 lần, mỗi lần 3-5g. Thuốc kiện tỳ, tiu thực, dng cho trẻ em gầy yếu (Ph nhi hon).

Ngoi ra, hạt đậu vn trắng cn được chế biến thnh bột bổ dinh dưỡng dng cho trẻ rất tốt.

Thuốc giải độc

Trong trường hợp bị ngộ độc, để sơ cứu kịp thời, c thể gi nt 20g hạt đậu vn trắng để sống, thm nước, gạn uống.

Đậu vn trắng (l hoặc hạt) phối hợp với l khế, l lốt, lượng mỗi thứ 30-50g, để tươi, rửa sạch, v nt, vắt lấy nước uống, chữa say nấm độc.

Hạt đậu vn trắng, h thủ đỏ, quế chi, bối mẫu, mỗi vị 10g; bn hạ, bạch chỉ, mỗi vị 6g; hng hong, xuyn sơn gip, ngũ linh chi, mỗi vị 5g. Tất cả gi nhỏ, ngm với nửa lt cồn 90o v một lt nước cất. Khi dng, uống 5-10ml trong một ngy. Rượu hội, thuốc chữa rắn cắn cổ điển.

Ngoi những tc dụng trn, hạt đậu vn trắng 12g, phối hợp với rau m 100g; sa nhn, hoắc hương, hương phụ, hạt m đề, mỗi vị 8g; gừng 2g; sắc uống cn chữa đau bụng, si bụng, tiu chảy, tiểu tiện t. Hoặc hạt đậu vn trắng 8g sao vng, vỏ cy vối 8g, hạt mạch nha 6g, nấu với nước, uống hằng ngy thay nước ch để phng chứng tiu chảy ở trẻ em.

L đậu vn trắng v l hương nhu phơi kh, lượng bằng nhau khoảng 8-10g, nấu nước uống để chữa cảm nắng, mệt nhọc, kht nước, nhất l sau khi lm việc dưới trời nắng nng. L đậu vn trắng để tươi 50g, rửa sạch, v nt, vắt lấy nước, trộn với mật vịt trắng 1 ci, cho uống lm 2 lần trong ngy, chữa trẻ em sốt cao, co giật.


 
DS. Hữu Bảo (Theo SK & DS)