Những thông tin ở đây được Tổ chức Y tế Thế Giới WHO cung cấp.


NẾU H1N1 CHỈ LÀ T̀NH TRẠNG BỆNH NHẸ, TẠI SAO CHÚNG TA PHẢI LO LẮNG?

Vi rút cúm là không thể dự đoán trước được và có thể thay đổi nhanh chóng. Theo định nghĩa,các căn bệnh mới là chúng ta biết về chúng rất ít khi chúng xuất hiện. H1N1 là một loại vi rút mới và không ai có thể dự báo nó biến đổi như thế nào hoặc t́nh h́nh sẽ tiến triển ra sao. Ví dụ như, vi rút có thể biến đổi để trở nên nguy hiểm hơn và gây ra một căn bệnh lây lan trên phạm vi rộng hơn và gây tử vong nhiều hơn.

CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA H1N1 LÀ G̀ VÀ NÓ ĐƯỢC LÂY LAN NHƯ THẾ NÀO?

Các triệu chứng của cúm H1N1 cũng tương tự như các triệu chứng của cúm thông thường theo mùa: đột nhiên sốt cao, đau khắp người, đau đầu, mệt mỏi, ho khan, chảy nước mũi, và đau họng.

Một số người mắc loại vi rút này cũng được báo cáo là cảm thấy buồn nôn, bị nôn và tiêu chảy, đó không phải là những triệu chứng đặc trưng.

Vi rút đă và đang lây lan từ người sang người cùng theo cách giống như cách cúm mùa thông thường lây truyền: qua tiếp xúc gần (thường là trong ṿng một cánh tay) khi người đó nói chuyện, ho, hay hắt hơi. Hay qua việc tiếp xúc với đồ vật mà những đồ vật này bị các giọt nhỏ của người bị nhiễm bắn vào, ví dụ như qua việc bắt tay sau khi người đó vừa hắt hơi mà dùng tay của ḿnh để che miệng.

Một người có thể lan truyền cúm của ḿnh sang người khác nếu họ tiếp xúc gần với nhau, nên cúm có thể dễ dàng lan truyền ở những nơi có nhiều người tiếp xúc gần gũi với nhau, ví dụ như ở các đám đông.

NẾU TÔI (HAY MỘT THÀNH VIÊN TRONG GIA Đ̀NH) CÓ CÁC TRIỆU CHỨNG NHƯ VẬY, CÓ PHẢI TÔI ĐĂ MẮC H1N1?

Ngay bây giờ, bạn có thể cho rằng bạn KHÔNG MẮC vi rút H1N1 TRỪ KHI:

o Các ca H1N1 được báo cáo là có trong khu vực nơi bạn đang sống, làm việc, hay vừa mới đến Việt Nam
o Bạn vừa đến một quốc gia có các ca được báo cáo
o Vừa mới tiếp xúc với một người mà người đó vừa đến một quốc gia có các ca H1N1 về

Nếu bạn có các triệu chứng cúm và phù hợp với bất cứ tiêu chuẩn trong những tiêu chuẩn trên, bạn phải t́m đến y tế. Bạn phải báo cáo cho người phụ trách và không đi làm.

Trên đường đi tới pḥng khám/bệnh viện, bạn phải đeo khẩu trang. Bạn cũng phải thông báo cho nhân viên của pḥng khám/bệnh viện trước khi hay ngay khi bạn đến rằng bạn nghĩ là bạn có thể bị nhiễm cúm H1N1.

Và, trong trường hợp bạn đang tính tới việc bạn sẽ đi công tác khi bị ốm – đề nghị bạn hăy đừng làm vậy.

ĐEO KHẨU TRANG CÓ BẢO VỆ ĐƯỢC M̀NH KHÔNG?

Khẩu trang được thiết kế để giảm vi trùng mà một người sẽ thở ra.

Nếu bạn không ốm, bạn không cần phải đeo khẩu trang.
Nếu bạn đang chăm sóc người ốm, và họ cảm thấy quá bất tiện không thể đeo khẩu trang được, th́ khi đó bạn có thể đeo khẩu trang cho ḿnh khi tiếp xúc gần với người ốm đó. Nhưng bạn cần phải hủy bỏ khẩu trang đó ngay sau khi tiếp xúc, và sau đó rửa tay thật kỹ lưỡng.

Khi nào th́ sử dụng và sử dụng khẩu trang như thế nào?

Sử dụng khẩu trang đúng cách trong tất cả các t́nh huống là thiết yếu. Sử dụng không đúng cách thực tế sẽ làm tăng cơ hội lây lan nhiễm trùng.

BẰNG CÁCH NÀO TÔI CÓ THỂ BẢO VỆ ĐƯỢC BẢN THÂN VÀ GIA Đ̀NH?

Các biện pháp bảo vệ tốt nhất đối với H1N1 cũng GIỐNG NHƯ đối với bất cứ vi rút cúm nào.
o Rửa tay bằng xà pḥng và nước thường xuyên và kỹ càng.
o Che miệng và mũi khi bạn ho và hắt hơi bằng tay áo, một khăn giấy, hay một khẩu trang.
o Tránh tiếp xúc gần với những người có vẻ như không khỏe và những người bị sốt và ho. (Nếu bạn là người bị ốm, hăy cố tránh xa những người khác.)
o Giảm thời gian ở những nơi đông người nếu có thể.
o Tăng cường thông khí tại nơi bạn ở bằng cách mở các cửa sổ.
o Thực hành các thói quen sức khỏe tốt bao gồm cả việc ngủ đủ, ăn thức ăn giầu dinh dưỡng, và tích cực hoạt động thể chất.

TÔI SẼ LÀM G̀ KHI BỊ ỐM GIỐNG NHƯ CÚM?

o Nghỉ ở nhà không đến nơi làm việc để tránh lan truyền bệnh, và làm giảm tiếp xúc gần với những thành viên trong gia đ́nh bạn.
o Không quay trở lại nơi làm việc sau 7 ngày từ khi các triệu chứng của bạn bắt đầu, nhưng nếu bạn vẫn c̣n những triệu chứng đó sau cả một tuần, th́ tiếp tục ở nhà cho đến khi các triệu chứng của bạn đă biến mất hoàn toàn.
o Nghỉ ngơi và uống nhiều chất lỏng và cố gắng làm giảm sốt bằng cách uống thuốc như paracetamol. (Ghi chú: Nếu con bạn bị ốm, không được cho cháu uống aspirin.)
o Che miệng và mũi bằng khăn giấy hay tay áo khi bạn ho hay hắt hơi.
o Rửa tay bằng xà pḥng và nước thường xuyên và kỹ càng, đặc biệt là sau khi ho hay hắt hơi.

TÔI PHẢI LÀM G̀ NẾU MỘT NGƯỜI SỐNG CÙNG VỚI TÔI BỊ CÚM?

Cố gắng cách ly người ốm trong một khu riêng biệt ở trong nhà bạn.
Nếu việc này là không thể, th́ hăy cố và giữ cho người ốm cách với người khác tối thiểu là 2 mét.

Nếu bạn đang chăm sóc người bệnh
o Nếu người bệnh không đeo khẩu trang, th́ bạn nên dùng khẩu trang hay khăn quàng che miệng và mũi của ḿnh khi chăm sóc người bệnh.
o Rửa tay với xà pḥng và nước sạch một cách kỹ lưỡng sau mỗi lần tiếp xúc với người bệnh.
o Giữ sạch môi trường với những chất tẩy rửa nhà cửa sẵn có

KHI NÀO TH̀ MỘT NGƯỜI ỐM ĐANG NẰM NHÀ PHẢI ĐƯỢC ĐƯA ĐẾN BỆNH VIỆN

Hầu hết mọi người có thể được chăm sóc tại nhà.

Có một số người cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức nếu họ bị ốm và có bất kỳ một trong các điều kiện sau:
• Người có bệnh măn tính
• Phụ nữ có thai
• Người thở nông trong khi nghỉ, khó thở, đau khi thở hoặc thở kḥ khè,
• Người ho ra máu,
• Người c̣n sốt sau 5 ngày,
• Người cảm thấy khá hơn nhưng sau đó bị sốt mới hoặc ho tồi tệ hơn, hoặc
• Người cực kỳ uể oải, mơ hồ, hoặc bị đau đầu nặng.

Phải đưa trẻ em đến bệnh viện ngay lập tức nếu chúng:
• Có bệnh măn tính
• Thở nông trong khi nghỉ, khó thở, đau khi thở hoặc thở kḥ khè
• Có thân nhiệt trên 39°C,
• Bị nôn hơn bốn giờ, hoặc
• Rất khó đánh thức, im lặng bất thường, hoặc không phản ứng ǵ.

THUỐC KHÁNG VI RÚT CÓ TÁC DỤNG KHÔNG?

Có một loại thuốc (một loại kháng vi rút) được gọi là oseltamivir với tên hiệu nhăn mác là Tamiflu đă được đưa ra cho một số ít các ca nhiễm H1N1.

Loại thuốc này có thể làm giảm các triệu chứng và giảm thời gian ốm, và có thể pḥng ngừa được các biến chứng nghiêm trọng.

Tuy nhiên, Tamiflu KHÔNG phải là cần thiết cho phần lớn số người mắc H1N1. Hầu hết các ca sẽ khỏi hoàn toàn tại nhà mà không cần phải điều trị bằng thuốc kháng vi rút hoặc nhập viện.

Tamiflu CHỈ được sử dụng theo đơn của bác sĩ v́ giống như tất cả các loại thuốc khác, Tamiflu có thể có một số tác dụng phụ.

Thuốc kháng vi rút là hiệu quả nhất khi chúng được sử dụng ngay trong hai ngày đầu mới bị mắc bệnh.

Khi cần, WHO có tiếp cận tới kho dự trữ thuốc kháng vi rút.


TÔI CÓ CẦN PHẢI DỰ TRỮ THỰC PHẨM HAY NƯỚC UỐNG KHÔNG?

Vào giai đoạn này WHO không khuyến cáo việc dự trữ thực phẩm và nước uống v́ H1N1.

Tuy nhiên, luôn luôn là một ư kiến hay có dự trữ sẵn một lượng thực phẩm, nước, và các vật dụng gia đ́nh quan trọng khác cho trường hợp khẩn cấp.


TÔI CÓ THỂ T̀M ĐƯỢC THÔNG TIN MỚI NHẤT VỀ T̀NH H̀NH TRÊN TOÀN CẦU Ở ĐÂU?

WHO cung cấp thông tin cập nhật trên trang mạng điện tử của ḿnh không chỉ về t́nh h́nh toàn cầu mà c̣n cả các hướng dẫn và các câu hỏi thường gặp. Những thông tin này có sẵn tại trang mạng điện tử sau: http://www.who.int/csr/disease/swineflu/en/index.html

__________________